Gepubliceerd op: di, aug 12th, 2014

Jokowi en de Morgenster

Op 20 oktober zal Joko Widodo beëdigd worden als de nieuwe president van Indonesië. Het is zeer waarschijnlijk dat de overgrote meerderheid van de Papoea’s hun stem niet hebben uitgebracht en de verkiezingen hebben geboycot, ondanks de verscherpte veiligheidsmaatregelen die de Indonesische autoriteiten hadden genomen en arrestaties van Papoea-leiders. Echter de officiële verkiezingsuitslagen van de KPU, de Indonesische kiescommissie , in hoeverre deze cijfers ook betrouwbaar kunnen zijn, laten wel zien dat in Indonesische provincie ‘Papoea” meer dan 73% van de opgekomen kiezers een stem op ‘Jokowi’ heeft uitgebracht.

Franse journalisten in het gevang
Jokowi bezocht Jayapura begin juni tijdens de verkiezingscampagne waar hij allerlei verkiezingsbeloften deed om het onderwijs te verbeteren en economische ontwikkelen te stimuleren. Ook verklaarde hij tegenover de Jakarta Post dat hij er geen probleem in zag om vrije toegang toe te staan voor buitenlandse journalisten en internationale organisaties in Papoea; “Waarom niet?

afb: wikimedia_commons

Joko Widodo. Afb: wikimedia_commons

Het is hier veilig, er valt niets te verbergen”. Echter afgelopen donderdag nog werden twee Franse documentairemakers, werkzaam voor de televisiezender Arte,  gearresteerd door de Indonesische politie.
Volgens verschillende bronnen zouden de journalisten het gebied zijn binnengekomen met of zonder? toeristenvisum, en bezig zijn met het maken van een documentaire over de OPM in de omgeving van Wamena. Waarschijnlijk zullen zij op een gegeven moment door Indonesië worden uitgewezen, maar het blijkt maar weer dat vrije toegang voor buitenlandse journalisten in West-Papoea een groot probleem blijft waar ook Jokowi een harde dobber  aan zal hebben.

Een vlag, een verbod en hoogverraad
Ondertussen kwam in Nederland West-Papoea ook weer groots onder de aandacht enkel door het besluit van het Comité Nederlandse Veteranendag om te verbieden dat de Nieuw-Guinea veteranen de Morgenster zouden meedragen tijdens het defilé op veteranendag in Den Haag. Daardoor was er meer aandacht dan ooit voor de Morgenster en ook voor de situatie in West-Papoea. De beweegredenen van Haagse politieagenten om tijdens de arrestatie van Iskandar Bwefar hem de vlag af te pakken en met diezelfde vlag hem de mond proberen te snoeren zijn onbegrijpelijk. Wat het optreden van het Comité Nederlandse Veteranendag en de Haagse politie zo schrijnend maakt is dat het verbieden van en het optreden tegen de Morgenster een klap in het gezicht is van tientallen politieke gevangenen in Indonesië.

Het is bekend dat de Morgenster in Indonesië verboden is, omdat het een symbool is van een onafhankelijk West-Papoea en dus volgens de Indonesische autoriteiten indruist tegen de territoriale integriteit van het land. Dat op zich is al een forse inperking van het recht op vrijheid van meningsuiting waarvan toch niet aannemelijk is dat het tonen van de vlag een direct gevaar oplevert voor de veiligheid of openbare orde van Indonesië. Maar de Indonesische autoriteiten gaan nog veel verder, het tonen of hijsen van de vlag wordt door de Indonesische autoriteiten gezien als een misdrijf tegen de veiligheid van de staat en wordt beschouwd als rebellie of (hoog)verraad.

Jarenlange gevangenisstraffen voor Papoea’s
In 2001 leek het er nog op dat de Speciale autonomie wet voor de Papoea-provincie nog een zekere ruimte zou geven voor nationale symbolen van de Papoea’s met de toestemming van President Abdurrahman”Gus Dur” Wahid tot het hijsen van de Morgenstervlag bij gelegenheid, maar daar is absoluut niks van gebleken. De Morgenster werd uiteindelijk zelfs in 2007 expliciet verboden bij presidentieel decreet. Het Indonesische wetboek van strafrecht is grotendeels gebaseerd op het wetboek van strafrecht voor Nederlands-Indie. Het is ook niet verbazingwekkend dat artikel 106 van het Indonesische wetboek van strafrecht in bewoordingen vrijwel identiek is aan artikel 93 van het Nederlandse wetboek van strafrecht (WvSR). Artikel 106 van de Indonesische strafwet luidt: De aanslag ondernomen met het oogmerk om het territoir van de staat (Art 93 WvSr: Rijk) geheel of gedeeltelijk onder vreemde heerschappij te brengen of om een deel daarvan af te scheiden, wordt gestraft met levenslange gevangenisstraf of tijdelijke van ten hoogste twintig jaren (Art 93 WvSr: dertig jaren of geldboete van de vijfde categorie).

Het is moeilijk voor te stellen dat het hijsen van een bepaalde vlag op een bepaalde dag van het jaar nota bene op het eigen erf zou kunnen leiden tot arrestatie, vervolging en een veroordeling tot een celstraf van zeker zes maanden op basis van deze bepaling. Maar dit is exact wat gebeurt in Indonesië. Het hijsen van de vlag of het tonen van de vlag tijdens vreedzame demonstraties heeft geleid tot veroordelingen van maanden tot zelfs vijftien jaar gevangenisstraf in het geval van Filep Karma, op basis van artikel 106 en eventuele andere strafbepalingen die vallen onder de misdrijven tegen de veiligheid van de staat, zoals valt te lezen in de case summary op de website: http://www.papuansbehindbars.org/  Deze wetgeving of de wijze waarop deze wetgeving wordt toegepast zorgt ervoor dat Indonesië al jaren lang zware internationale kritiek krijgt te verduren, bijvoorbeeld door mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International, die zelfs vlaggenmanifestaties organiseerde als protest. Daarbij mogen ook de gebeurtenissen in Biak in 1998 niet vergeten worden, waar een massaslachting door de Indonesische strijdkrachten volgde op het hijsen van de Morgenster op een watertoren een paar dagen eerder.

Krachtig symbool van vrijheid
Deze buitensporig zware straffen voor het tonen van deze vlag en de gebeurtenissen in Biak in 1998 maakt de Morgenster meer dan alleen een krachtig symbool van een onafhankelijk West-Papoea of als symbool van de Papoea’s in Indonesië en Nederland. De Morgenster symboliseert wat er faliekant mis is met het respect voor de mensenrechten in Indonesië. Een besluit dat tot gevolg heeft dat juist de Morgenster niet meer meegedragen mag worden op een openbare bijeenkomst zou men toch in Nederland liever niet moeten willen nemen. Het Comité Nederlandse Veteranendag nam dat besluit wel, de veteranen en het publiek waren er duidelijk niet mee eens en het is maar afwachten of het Comité hier voor nog verantwoording voor gaat afleggen. Een enkele politieambtenaar zou je nog de voordeel van de twijfel willen gunnen, niet wetende welk symbool het betrof, maar toch niet de vooraanstaande leden van het Comité Nederlandse Veteranendag? Wel is gebleken dat de Papoea’s de steun en sympathie hebben van de populaire media en het grotere publiek, maar hopelijk leidt dat ook tot een koerswijziging van de politiek.

Voor Indonesië nemen de problemen in West-Papoea duidelijk toe; het geweld neemt niet af, het verzet wordt niet gesmoord, er is meer en meer media-aandacht vanuit verschillende hoeken van de wereld voor de mensenrechten van de Papoea’s waardoor buitenlandse journalisten risico gaan lopen. Bovendien blijven de Indonesische strijdkrachten zich schuldig maken aan mensenrechtenschendingen. De vraag is of Jokowi hier vanaf 20 oktober enige verandering in kan brengen, zijn voorganger is het duidelijk niet gelukt. Jokowi zou in ieder geval een eerste stap kunnen maken, die nog relatief eenvoudig voor een president zou moeten zijn en dat is het intrekken van het presidentiële decreet uit 2007 dat de Morgenster heeft verboden. Het zou een eerste goede stap kunnen zijn.

(noot redactie: zie ook DEZE link)

Leave a comment | Uw commentaar

Jokowi en de Morgenster